Wallbox to stacjonarna ładowarka AC montowana na ścianie lub słupku, przystosowana do ładowania samochodów elektrycznych z mocą 3,7–22 kW przez złącze Type 2 (IEC 62196-2).
Dlaczego warto zrobić przegląd wallboxa po zimie
Wallboxy montowane na zewnątrz, na elewacji, słupku przy podjeździe lub w nieogrzewanym garażu, przez całą zimę pracują w warunkach mrozu, cykli zamarzania i rozmarzania oraz wilgoci z roztopów. Większość urządzeń przechodzi to bez awarii. "Bez awarii" to jednak nie to samo co "w optymalnym stanie". Coroczny przegląd po sezonie zimowym zajmuje właścicielowi kilkanaście minut i nie wymaga żadnych uprawnień elektrycznych przy tej części, którą można wykonać samodzielnie.
Co możesz sprawdzić bez uprawnień elektrycznych
Obudowa i mocowanie. Obejrzyj wallboxa pod kątem pęknięć, odprysków lakieru i odkształceń plastiku. Sprawdź, czy śruby montażowe trzymają urządzenie bez luzu. Oderwana obudowa to wektór dla wody, który skutecznie niweluje deklarowaną klasę szczelności urządzenia.
Klasa ochrony IP a uszczelnienia. Producenci deklarują szczelność wallboxów na poziomie IP44 do IP55 lub wyższym. IP44 oznacza ochronę przed bryzgami wody z każdego kierunku, IP54 dodaje do tego ochronę przed pyłem, a IP55 gwarantuje ochronę przed strugą wody. Ta deklaracja obowiązuje wyłącznie przy sprawnych uszczelkach. Sprawdź, czy uszczelki przy panelu frontowym nie są spękane ani odkształcone po mrozach. Pęknięta uszczelka to otwarta droga dla wody podczas letnich opadów, niezależnie od certyfikatu IP na tabliczce znamionowej.
Kabel ładowania. Kabel przez całą zimę leżał na mroźnej posadzce garażu i był wielokrotnie zwijany oraz rozwijany w niskich temperaturach. Guma i termoplasty używane w izolacji kabla tracą elastyczność na mrozie i mogą pękać szczególnie w miejscach najczęściej giętych, czyli w połowie długości kabla i bezpośrednio przy złączu. Przejdź kablem wzdłuż całej jego długości i sprawdź, czy powłoka zewnętrzna nie ma spękań ani przetarć. Spękana izolacja przy mokrej nawierzchni to ryzyko porażenia.
Złącze Type 2. Wyjmij wtyczkę i obejrzyj gniazdo wallboxa oraz bolce wtyczki. Bolce nie powinny być pokryte zielonobrązowym nalotem korozji, przegięte ani poluzowane. Jeśli na plastiku złącza widać ciemne przebarwienia lub ślady nadtopionego materiału, złącze grzeje się bardziej niż powinno i rezystancja styku wzrosła powyżej normy. W złączu Type 2 (IEC 62196) istotne są też piny Control Pilot (CP) i Proximity Pilot (PP): CP koduje przez sygnał PWM dopuszczalną wartość prądu ładowania, PP sygnalizuje fizyczne podłączenie kabla do pojazdu. Uszkodzony pin CP lub PP sprawia, że samochód nie rozpoznaje ładowarki lub ogranicza moc ładowania.
Historia sesji w aplikacji. Przejrzyj historię sesji z ostatnich miesięcy. Nieoczekiwane przerwy w ładowaniu i obniżona moc ładowania przy tym samym samochodzie mogą sygnalizować problem z połączeniami wewnątrz urządzenia lub rosnącą rezystancję złącza. Tego rodzaju anomalie łatwiej wychwycić przez analizę danych niż przez oględziny wizualne.
Test przycisku TEST na wyłączniku RCD. Wyłącznik różnicowoprądowy RCD chroniący obwód wallboxa ma przycisk testowy. Naciśnięcie go powinno natychmiast wyłączyć zasilanie. Jeśli tak się nie dzieje, wyłącznik wymaga wymiany. Ten test można i powinno się wykonywać samodzielnie co kilka miesięcy.
Co wymaga elektryka
Dociśnięcie zacisków wewnętrznych. Zaciski elektryczne wewnątrz wallboxa mogą poluzować się wskutek cykli termicznych związanych z pracą urządzenia. Jeśli potrzebujesz pomocy serwisanta, możesz zamówić przegląd techniczny wallboxa online. Naprężenia cieplne wynikają z rozszerzalności termicznej materiałów przewodzących podczas ładowania i ich kurczenia się po zakończeniu sesji. Producenci sprzętu EV oraz serwisanci potwierdzają sprawdzanie momentu dokręcenia zacisków jako standardowy element przeglądu technicznego. Otwarcie obudowy wallboxa i praca wewnątrz urządzenia wymagają uprawnień elektrycznych.
Pomiar zadziałania RCD miernikiem. Naciśnięcie przycisku TEST weryfikuje tylko, czy wyłącznik w ogóle reaguje na sygnał testowy generowany przez wbudowany obwód. Rzeczywisty pomiar prądu zadziałania i czasu wyłączenia wymaga specjalistycznego miernika. W przypadku wyłączników RCD typ B, wymaganych przy wielu nowszych wallboxach, pomiar jest szczególnie istotny ze względu na złożoność diagnostyki.
Aktualizacja firmware. Większość nowoczesnych wallboxów aktualizuje się automatycznie przez Wi-Fi. Jeśli urządzenie przez zimę było odłączone od sieci lub nie ma funkcji automatycznej aktualizacji, serwisant może sprawdzić wersję oprogramowania i wgrać nowszą, jeśli producent ją udostępnił.
Kiedy kabel nadaje się do wymiany
Kabel wymaga wymiany, gdy izolacja zewnętrzna jest spękana, szczególnie w połowie długości lub przy złączu. Korodujące lub odkształcone bolce złącza Type 2 to kolejny sygnał: korozja zwiększa rezystancję styku i powoduje lokalne nagrzewanie, które przyspiesza degradację złącza. Widoczne ślady przegrzania w postaci ciemnych plam na plastiku złącza dyskwalifikują kabel niezależnie od jego wieku. Ceny kabla Mode 3 Type 2 w polskich sklepach wahają się aktualnie między 300 a 700 zł w zależności od natężenia (16A lub 32A) i długości. Kabel 16A o długości 5 metrów od sprawdzonego producenta kosztuje od ok. 300 zł.
Przegląd instalacji elektrycznej a obowiązek prawny
Wallbox podłączony do instalacji domowej podlega tym samym przepisom co reszta instalacji elektrycznej budynku. Art. 62 Prawa budowlanego nakłada na właścicieli i zarządców obiektów budowlanych obowiązek przeprowadzenia przeglądu stanu technicznego instalacji elektrycznej i piorunochronnej co najmniej raz na 5 lat. Przegląd wykonuje osoba z uprawnieniami SEP w zakresie dozorowym i eksploatacyjnym, a jego wynik dokumentuje się protokołem. Protokół ten bywa wymagany przez ubezpieczycieli przy likwidacji szkody spowodowanej pożarem instalacji.
Co samodzielnie, a co z serwisantem
Samodzielnie można sprawdzić obudowę i mocowanie pod kątem uszkodzeń, uszczelki przy panelu frontowym, kabel pod kątem spękań izolacji i przetarć, złącze Type 2 pod kątem korozji i śladów przegrzania, historię sesji w aplikacji pod kątem anomalii oraz wykonać test przycisku TEST na wyłączniku RCD.
Serwisanta wymaga dociśnięcie zacisków wewnątrz urządzenia, pomiar zadziałania RCD miernikiem, aktualizacja firmware przy urządzeniach bez automatycznej aktualizacji oraz 5-letni przegląd instalacji elektrycznej, jeśli termin mija. Jeśli wallbox jest po trzech lub więcej zimach i nigdy nie był serwisowany, wizyta elektryka jest uzasadniona. Koszt przeglądu technicznego wallboxa u niezależnego serwisanta wynosi zwykle 200–350 zł.
